Een gekleurd geschiedenisbeeld leidt tot onwetendheid

Uit het hoofdstuk ‘Egalitaire culturen, daar kunnen we wat van leren!’ van Karin Haanappel in het boek ‘Aardevrouwen spreken’.Hamangia cultuur, 5000 BC,  @herstoryofart

Traditiegetrouw leren wij dat de bakermat van onze beschaving is gelegen in de klassieke oudheid. De prehistorie (de tijd voordat er geschreven bronnen waren) is in de beleving van velen primitief en ongeciviliseerd en daarmee niet de moeite waard voor nader onderzoek. Deze beperkte benadering van het verleden is helaas nog steeds in zwang. Hierdoor ontstaat er niet alleen een hiaat in de geschiedenisoverdracht, ook de kennis van egalitaire culturen gaat volledig verloren. In de 19e eeuw, wanneer de historische wetenschappen ontstaan, wordt het startpunt van de geschiedenis bij de Grieken en de Romeinen gelegd en de westerse filosofie als toonaangevend beschouwd. De filosofen in het klassieke Athene legden natuurlijke verschillen tussen mannen en vrouwen uit in termen van hiërarchie en ongelijkwaardigheid, wat geleid heeft tot de opvatting dat vrouwen (bezieling, intuïtie, natuur) inferieur zijn aan mannen (geest, denken, cultuur). Deze opvatting is bepalend geworden voor de theoretische en politieke hegemonie van het westerse denken. Vanuit dat denken is er nauwelijks ruimte voor vrouwen en evenmin voor niet-westerse culturen. Al ruim twee eeuwen leidt deze visie ertoe dat de meeste archeologen en wetenschappers reconstructies van het verleden maken vanuit een mannelijk, verstandig denken. Een vrouwelijke of zelfs neutrale zienswijze wordt vaak meteen verworpen.

Door (kunst)geschiedenis lineair te beschouwen, wordt er een bepaalde volgorde of vooruitgang gecreëerd. Een hiërarchische blik zorgt bovendien voor succesverhalen van grote helden. Omdat de canon uitsluitend is gericht op het blanke, mannelijke Westen worden er geen vrouwelijke of niet-westerse equivalenten genoemd. Toen West-Europa vanaf de 16e eeuw grote delen van de wereld ging koloniseren, was het vanzelfsprekend om te denken dat de westerse mens superieur was aan de niet-westerse mens. Bovendien vond men dat de niet-westerse mens nog in een preklassiek en prechristelijk stadium verkeerde. Deze gedachte, die perfect aansloot op de hegemonie van het westerse denken, zette op elk gebied door en zorgde er ook voor dat de prehistorische wereld voor primitief werd aangezien. Door alleen al te spreken over westers en niet-westers wordt een hiërarchisch onderscheid gemaakt. Ironisch, als je bedenkt dat het begrip ‘westers’ mondiaal gezien slechts een fractie van het geheel is. Deze eenzijdige blik van (kunst)historici zal naar mijn idee niet verdwijnen zolang wij uitsluitend onze vaderlandse geschiedenis voorgeschoteld krijgen. Een geschiedenis van helden en overwinnaars, van oorlogen en rooftochten. Het is dit eenzijdige denken dat ook de mythe van het oerpatriarchaat in stand houdt. Maar als je deze mythe ontrafelt, ervaar je ineens een heel andere wereld waarvan ook vrouwen en andere culturen deel uitmaken. Het is interessant om te onderzoeken waar die mannelijke dominantie vandaan komt en intrigerend om te ontdekken dat achter de sluier van het patriarchaat egalitaire culturen schuilgaan, die overal in de wereld zijn (geweest) en schitterende kunstuitingen hebben (achtergelaten). Vanaf 3000 v. Chr. gaat de mannelijke zienswijze pas de boventoon voeren, hoewel niet overal en zeker niet gelijktijdig. In Europa en het Midden-Oosten is deze verandering goed merkbaar. Het schrift heeft bovendien een extra bijdrage geleverd aan de verspreiding van de mannelijke monotheïstische religies die kenmerkend zijn voor de patriarchale levensvisie. Onze historie (de tijd van de geschreven bronnen) is dus met recht his story en er wordt zelfs al het mogelijke gedaan om vrouwelijke initiatieven om te buigen naar mannelijke ontdekkingen.

de donau cultuur

Meer informatie: www.oudeuropa.wordpress.com

Herstory of Art (2012): www.herstoryofart.wordpress.com
Aardevrouwen spreken (2012) : www.aardevrouwenspreken.wordpress.com

Aardevrouwen spreken
Uitgever: A3 boeken
ISBN: 978 90 77408 99 5
Prijs: € 17,50 Bestellen? Klik hier.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s